Theo Bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao giai đoạn 2021-2025, xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao phải có một sản phẩm OCOP được xếp hạng và còn thời hạn công nhận. Với quy định này, sản phẩm OCOP trở thành một trong những tiêu chí “cứng” buộc các địa phương phải xây dựng.

Ông Trần Xuân Tình, Phó Chủ tịch UBND huyện Quảng Ninh cho biết “Qua hơn 6 năm triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), đến nay, huyện Quảng Ninh có 22 sản phẩm OCOP, trong đó có 4 sản phẩm 4 sao cấp tỉnh và 18 sản phẩm 3 sao. Hiện nay, sản phẩm OCOP được các xã xây dựng hầu hết là những sản phẩm đặc trưng, mang tính chủ lực của địa phương. Việc xây dựng và duy trì quy trình sản xuất các sản phẩm OCOP đã góp phần quan trọng trong giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống cho người dân vùng nông thôn. Việc nâng tầm và xây dựng thương hiệu các sản phẩm OCOP là cần thiết, đòi hỏi các chủ thể phải cố gắng nỗ lực áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để có những sản phẩm chất lượng cao, mang hương vị đặc trưng địa phương và đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu sản phẩm”.

Các sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp huyện

Hợp tác xã sản xuất, mua bán và chế biến thủy hải sản Vương Đoàn, xã Hải Ninh là một trong những hợp tác xã hoạt động có quy mô và hiệu quả của địa phương. Chị Nguyễn Thị Đoàn, Giám đốc HTX sản xuất, mua bán và chế biến thủy hải sản Vương Đoàn cho biết: “Đến nay, Hợp tác xã sản xuất, mua bán và chế biến thủy hải sản Vương Đoàn có 1 sản phẩm OCOP 4 sao cấp tỉnh là sản phẩm cá bờm trắng và 2 sản phẩm OCOP 3 sao là mực khô xé sợi và tôm khô. Ngoài ra, các sản phẩm ruốc khô, nước mắm ruốc vv…cũng đang được Hợp tác xã đầu tư nâng cao chất lượng, cải tiến mẫu mã để xây dựng sản phẩm OCOP. Ngoài ra, HXT chúng tôi cũng sẽ tiếp tục đầu tư để nâng chuẩn các sản phẩm đã đạt, nhằm đưa những sản phẩm sạch, có chất lượng của vùng biển bãi ngang Hải Ninh đến với người tiêu dùng”.

Để có được những sản phẩm sạch đạt tiêu chuẩn, cùng với việc đầu tư cải tiến thiết bị máy móc, nhà xưởng, công đoạn chọn sản phẩm nguyên liệu đầu vào được Hợp tác xã chú trọng. Bình quân mỗi tháng Hợp tác xã sản xuất, mua bán và chế biến thủy hải sản Vương Đoàn thu mua của ngư dân từ 50 đến 70 tấn thủy hải sản tươi sống; những tháng cao điểm được mùa biển có thể lên đến 100 tấn. Các sản phẩm hải sản sấy khô, đóng gói của HTX được tiêu thụ khá nhanh không những trên thị trường trong tỉnh, các tỉnh phía Bắc mà con xuất khẩu sang thị trường các nước Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan, Lào vv…, đưa lại lợi nhuận sau thuế trên 3 tỷ đồng/năm; giải quyết việc làm thường xuyên cho 13 xã viên và 40-50 lao động theo thời vụ với mức thu nhập từ 6-10 triệu đồng/người/tháng.

HTX Vương Đoàn giải quyết việc làm cho nhiều lao động địa phương

Trên cơ sở các sản phẩm OCOP, năm 2024, huyện Quảng Ninh đã có nhiều chủ thể tham gia bình chọn sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu do Sở Công thương tỉnh Quảng Bình tổ chức. Theo đó, trong 52 sản phẩm, bộ sản phẩm đã được Hội đồng bình chọn cấp tỉnh lựa chọn và được UBND tỉnh công nhận sản phẩm, bộ sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu tỉnh Quảng Bình năm 2024, huyện Quảng Ninh có 4 sản phẩm, bộ sản phẩm đó là: Xúc xích heo Hà Thắng của Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh, thực phẩm an toàn Hà Thắng, xã Vạn Ninh; Khoai gieo Như Mận của Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh, chế biến nông sản Như Mận, xã Võ Ninh; Nụ trầm tài lộc Nam Lá của Hợp tác xã Sản xuất kinh doanh trầm hương Nam Lá, xã Duy Ninh và bộ sản phẩm tinh dầu sả, tinh dầu tràm của Hợp tác xã tinh dầu tràm, sả Thu Sơn, xã Xuân Ninh.

Các sản phẩm HTX SX-KD Trầm hương Nam Lá, xã Duy Ninh

tham gia Hội chợ Công Thương khu vực Bắc Trung Bộ-Quảng Bình năm 2024

Và trong tổng số 11 sản phẩm, bộ sản phẩm của tỉnh Quảng Bình được công nhận sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu khu vực miền Trung-Tây Nguyên năm 2024, huyện Quảng Ninh có 1 sản phẩm đó là khoai deo Như Mận của Hợp tác xã sản xuất, kinh doanh, chế biến nông sản Như Mận.

Đây là sản phẩm có chất lượng, được áp dụng quy trình quản lý chất lượng nghiêm ngặt từ khâu chọn nguyên liệu đến khâu đóng gói thành phẩm. Nguyên liệu đầu vào là khoai lang đỏ, được bà con trồng tại địa phương. Sau đó mới trải qua các giai đoạn chế biến công phu như ủ, nấu, phơi, cắt, sấy, sản phẩm khoai gieo Như Mận vẫn giữ nguyên những giá trị dinh dưỡng tuyệt vời cho sức khỏe. Đặc biệt là giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất. Đặc sản khoai gieo Như Mận không đơn thuần chỉ là một món ăn, mà nó còn chứa đựng cả những sự tinh tế, mang đậm vị ngọt ngào của vùng quê cát trắng. Ngày nay, Như Mận đang không ngừng nỗ lực để nhằm đa dạng hóa các sản phẩm. Đồng thời mở rộng thị trường và kết nối đến các đại lý trong, ngoài nước, giúp sản phẩm ngày càng vươn xa, phát triển.

Các sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu đều có chất lượng, giá trị sử dụng cao, có tiềm năng phát triển sản xuất, mở rộng thị trường, đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng trong, ngoài nước, tạo điều kiện hỗ trợ phát triển sản xuất, xúc tiến thương mại, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp nông thôn địa phương.

Được triển khai từ năm 2019, Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” đã khơi dậy tiềm năng, lợi thể của địa phương, góp phần tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế khu vực nông thôn, gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững, chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất hàng hóa theo hướng liên kết chuỗi giá trị, thúc đẩy kinh tế khu vực nông thôn ngày càng phát triển.

Ng. Khang