Tập sách được xuất bản trên cơ sở kế thừa kết quả Đề tài “Nghiên cứu những giá trị của lễ hội đua thuyền truyền thống, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương Quảng Ninh” (2015- 2017), do Phòng Văn hóa-Thông tin huyện Quảng Ninh thực hiện, nghiên cứu về lịch sử hình thành, quy trình tổ chức, khảo sát và đánh giá vai trò, vị trí của lễ hội đua thuyền gắn với đời sống xã hội.

Những nội dung nghiên cứu được trình bày cụ thể, chi tiết từ hoạt động đua thuyền trong sử liệu đến kỹ thuật đóng thuyền, các nghi lễ cúng tế, các hoạt động vui chơi, tiêu chuẩn chọn đội đua, kinh nghiệm và kỹ thuật vận hành thuyền đua vv... Tập sách phản ánh những giá trị đặc trưng của lễ hội đua thuyền truyền thống ở vùng đất Quảng Ninh xưa và nay;là cơ sở quan trọng cho việc nghiên cứu tìm hiểu lễ hội, xây dựng kịch bản và công tác quản lý lễ hội đua thuyền hiện nay.

Tập sách “Lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình” gồm 5 chương với 265 trang; giới thiệu tổng quan về điều kiện tự nhiện, bối cảnh lịch sử và truyền thống văn hóa vùng đất Quảng Ninh; quá trình hình thành và phát triển lễ hội đua thuyền của huyện Quảng Ninh. Đặc biệt đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu quy trình đóng thuyền đua truyền thống; những đặc trưng về nghi lễ, kinh nghiệm chọn nguyên liệu, kỹ thuật đóng thuyền và nghi lễ hạ thủy thuyền đua; các hoạt động tổ chức và nội dung thi đấu tại lễ hội như việc tuyển chọn trai bơi, kỹ năng, kinh nghiệm người chèo lái; nghi lễ trước và sau khi đua bơi vv...

Tập sách là một bức tranh sinh động về lễ hội đua thuyền ở phủ Quảng Ninh xưa và huyện Quảng Ninh ngày nay. Đây là một hoạt động văn hóa truyền thống, được cộng đồng dân cư trên địa bàn duy trì hàng trăm năm nay. Lễ hội đua thuyền trải qua nhiều thời kỳ lịch sử, dưới các chế độ xã hội khác nhau và chịu tác động của điều kiện khách quan, chiến tranh, thiên tai, nhưng vẫn được duy trì, kế thừa, phát triển và ngày càng in sâu trong đời sống vật chất và tinh thần của người dân, góp phần làm nên vẻ đẹp của một vùng quê sông nước.

Tập sách cũng đã giới thiệu những giá trị và đóng góp của lễ hội đua thuyền truyền thống đối với đời sống văn hóa xã hội cũng như bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội đua thuyền truyền thống trong giai đoạn hiện nay.

Với nguồn tài liệu phong phú, đa dạng dựa vào những tư liệu lịch sử và các nhân chứng kể lại, tập sách cung cấp cho chúng ta một cái nhìn tổng quan chung nhất về lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Quảng Ninh từ trước đến nay, mang lại hiệu quả nhận thức và tính thực tiễn cao trong quá trình hình thành và phát triển lễ hội mang đậm nét văn hóa truyền thống của cư dân vùng sông nước Quảng Ninh.

Kế thừa truyền thống, hoạt động lễ hội đua thuyền ngày càng phát huy được những giá trị tốt đẹp, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của Nhân dân. Ngày nay, lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Quảng Ninh được tổ chức vào ngày 2/9 hàng năm để chào mừng lễ Quốc khánh, nhằm phát huy truyền thống quê hương cách mạng anh hùng, nêu cao tinh thần đoàn kết gắn bó cộng đồng, tạo khí thế vui tươi, sôi nôi trong ngày Tết độc lập, góp phần xây dựng quê hương Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh.

Ngọc Khang