Để triển khai thực hiện có hiệu quả Quyết định số 217-QĐ/TW về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị-xã hội và Quyết định số 218-QĐ/TW ban hành Quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị-xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, ngày 24/4/2014, Huyện ủy Quảng Ninh đã ban hành Chỉ thị số 37/CT-HU về việc lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI); đồng thời tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện đến cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong toàn huyện; chỉ đạo MTTQ và các đoàn thể chính trị xã hội tổ chức hướng dẫn thực hiện.Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo hoạt động, Ban Thường vụ Huyện ủy thường xuyên lồng ghép các nội dung để chỉ đạo việc thực hiện Quy chế, Quy định vào Nghị quyết lãnh đạo nhiệm vụ hàng năm; cho ý kiến để Mặt trận và các đoàn thể chính-trị xã hội tổ chức giám sát thường xuyên, giám sát chuyên đề và giám sát những vấn đề Nhân dân quan tâm,giám sát việc thực hiện các kết luận sau kiểm tra, giám sát...

Bà Lê Thị Minh Hải-Ủy viên Ban Thường vụ Huyện ủy-Chủ tịch UBMT TQ Việt Nam huyện Quảng Ninh cho biết “Ban Thường trực UBMT TQ Việt Nam huyện đã tổ chức quán triệt những nội dung của Quyết định 217, 218 và các quy chế, quy định, hướng dẫn, kế hoạch thực hiện cho 60 ủy viên Ủy ban Mặt trận huyện; đồng thời phối hợp tổ chức 2 lớp quán triệt, tập huấn cho 120 cán bộ Mặt trận xã, thị trấn, khu dân cư và cán bộ các tổ chức thành viên. Chỉ đạo Mặt trận các xã, thị trấn tổ chức 30 quán triệt, tập huấn đến 992 lượt người là thành viên Ban công tác mặt trận và các tổ chức thành viên.Trên cơ sở các nội dung của Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị xã-hội và hướng dẫn của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, hàng năm Ủy ban Mặt trận TQVN huyện Quảng Ninh ban hành công văn về việc xây dựng kế hoạch giám sát, phản biện xã hội, hướng dẫn Ủy ban MTTQ Việt Nam các xã, thị trấn bám sát nội dung các văn bản hướng dẫn của Mặt trận cấp trên, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cấp ủy Đảng, chính quyền cùng cấp và các tổ chức chính trị-xã hội để chủ động triển khai thực hiện có hiệu quả”.

Xác định giám sát và phản biện xã hội là trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc với dân, với Đảng, đồng thời, thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội sẽ góp phần nâng cao vai trò của Mặt trận Tổ quốc trong việc xây dựng, tập hợp khối đại đoàn kết dân tộc, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, nâng cao năng lực, sức chiến đấu của Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Trong 5 năm triển khai thực hiện, ngoài các hoạt động giám sát thường xuyên theo chức năng nhiệm vụ của Mặt trận, theo Quy chế giám sát đầu tư của cộng đồng, Pháp lệnh thực hiện dân chủ ở xã, thị trấn, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện đã chủ trì tổ chức 43 cuộc giám sát, phối hợp hợp với Mặt trận tỉnh và 2 ban HĐND huyện thực hiện 75 cuộc giám sát chuyên đề tại các xã, cơ quanvề tình hình thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới; thực hiện quy trình bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo và công tác quản lý, sử dụng Quỹ “Vì người nghèo”, công tác cứu trợ; giám sát về thực hiện chế độ chính sách và các chế độ do nhà nước quy định; giám sát các khoản đóng góp tự nguyện tại trường học, hoạt động của cơ quan Nhà nước, đại biểu dân cử; quy trình giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân; việc thực hiện Quy chế dân chủ ở xã, thị trấn; giám sát các công trình đầu tư trên địa bàn xã, thị trấn theo quy định; giám sát việc phân bổ nguồn hàng cứu trợ do thiên tai ở cơ sở... Riêng trong năm 2016, Ban Thường trực Mặt trận TQVN huyện Quảng Ninh đã tiến hành 3 cuộc giám sát ở 15 xã, thị trấn về công tác chuẩn bị bầu cử, giám sát việc giới thiệu người ứng cử và thủ tục, hồ sơ ứng cử vv...Đặc biệt, Mặt trận huyện đã phối hợp tham gia giám sát về việc kê khai, rà soát, đánh giá và bồi thường thiệt hại do sự cố môi trường biển để làm tốt công tác tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện… nhằm đảm bảo việc bồi thường đúng đối tượng, đúng chính sách, không bỏ sót nhưng không để người dân lợi dụng chính sách để trục lợi.

Sau mỗi đợt giám sát, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam huyện Quảng Ninh có văn bản kiến nghị đến các cơ quan có liên quan để phản ánh những vướng mắc, bất cập trong quá trình triển khai, góp phần thực hiện có hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước phù hợp với thực tiễn của cuộc sống.

 Thông qua 15 Ban Thanh tra Nhân dân (111 thành viên) và 15 Ban Giám sát đầu tư cộng động (107 thành viên), từ 2014 đến nay đã thực hiện 274 cuộc giám sát; riêng Mặt trận cấp xã giám sát được 164 cuộc.Tiêu biểu như Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng ở các xã Vạn Ninh, Gia Ninh, thị trấn Quán Hàu vv...Kết quả giải quyết sau kiến nghị giám sát đã được các cơ quan, tổ chức quan tâm, tuy nhiên nhiều kiến nghị công tác giải quyết chưa dứt điểm, thời gian giải quyết chậm, kéo dài như kiến nghị về đất sản xuất cho bà con đồng bảo Vân kiều ở xã Trường Sơn, về thực hiện cấp đủ kinh phí với Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư cộng đồng...

Về công tác phản biện xã hôi, Ban Thường trực UBMT TQVN huyện và các đoàn thể chính trị-xã hội đã lựa chọn số lượng và nội dung văn bản phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Mặt trận TQVN để phản biện và đã tổ chức được 4 cuộc phản biện đối với một số nội dung dự thảo nghị quyết HĐND huyện về thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, về quản lý, phát triển và sử dụng nguồn nhân lực ở địa phương; đề án thu, chi các loại phí, lệ phí, các khoản đóng góp của Nhân dân. Các kiến nghị phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam được dư luận đánh giá cao, nhiều nội dung phản biện được cơ quan chủ trì tiếp thu và có ý kiến phản hồi tích cực.

Cùng với giám sát, công tác phản biện xã hội đã từng bước được triển khai thực hiện ở cơ sở. Hàng năm, Mặt trận TQVN các xã, thị trấn đã đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện, nghị quyết của Đảng, HĐND, quyết định của UBND cùng cấp; các chương trình, dự án phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn, góp phần nâng cao chất lượng các chương trình, dự án của địa phương. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các xã, thị trấn đã tổ chức được 26 hội nghị tham gia đóng góp ý kiến và gửi 73 văn bản phản biện, góp phần phát hiện, kiến nghị khắc phục những sai sót, yếu kém; sửa đổi những quy định phù hợp với điều kiện thực tế ở địa phương.

Có thể nói, trong 5 năm qua, cùng với công tác giám giát, hoạt động phản biện xã hội của Ủy ban Mặt trật Tổ quốc Việt Nam các cấp trên địa bàn huyện Quảng Nịnh bước đầu đã được thực hiện tuy nhiên còn mang tính “thử nghiệm”, mới chỉ thực hiện ở huyện, còn cấp xã chủ yếu mới dừng ở việc góp ý kiến, chưa tổ chức được các hội nghị phản biện xã hội, còn mang nặng tính hình thức. Trong quá trình triển khai thực hiện nảy sinh nhiều bất cập như thiếu sự phối hợp của cơ quan ban ngành, trình độ năng lực của đội ngủ cán bộ Mặt trận còn yếu, thiếu tầm nhìn sâu trên nhiều lĩnh vực vv....

Sau 5 năm triển khai thực hiện Quyết định số 217 và 218 của Bộ Chính trị, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp huyện Quảng Ninh đã có những hoạt động thiết thực trong công tác giám sát và phản biện xã hội nhằm phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội ở địa phương.

Hà Ngọc Khang

Đài TT-TH Quảng Ninh