Cụ thể hóa Nghị quyết số 08-NQ/TU ngày 10/6/2022 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh và Nghị quyết số 08-NQ/HU ngày 20/10/2022 của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện về phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới và miền núi giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030, ngày 17/02/2023, Ban Thường vụ Huyện uỷ Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 72-KH/HU về thực hiện mô hình “Dân vận khéo” giúp các bản thuộc 02 xã Trường Sơn, Trường Xuân phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, giữ gìn bản sắc văn hóa, an ninh trật tự (gọi tắt là Kế hoạch số 72).

Ông Phạm Trung Đông, Bí thư Huyện ủy cho biết “Ban Thường vụ Huyện ủy Quảng Ninh đã tổ chức triển khai kế hoạch, phân công 13 xã, thị trấn giúp 13 bản và 12 cơ quan, đơn vị cấp huyện (trong đó có Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội huyện) giúp 06 bản có đồng bào Vân Kiều của 02 xã Trường Sơn, Trường Xuân. Các xã, thị trấn, cơ quan, đơn vị tập trung hỗ trợ, giúp đỡ đồng bào Vân Kiều các bản phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo bền vững, giữ gìn bản sắc văn hoá và đảm bảo an ninh trật tự, an ninh biên giới; làm thay đổi nhận thức của đồng bào Vân Kiều về phương thức chăn nuôi, canh tác; giảm nghèo, xoá bỏ hủ tục lạc hậu, tình trạng tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, giữ gìn an ninh trật tự, đảm bảo quốc phòng, an ninh…”.

Để đảm bảo việc triển khai thực hiện Kế hoạch số 72 một cách thiết thực, hiệu quả, các xã, thị trấn, cơ quan, đơn vị đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền 02 xã và các bản tổ chức khảo sát, họp dân, xác định nhu cầu cần hỗ trợ. Trên cơ sở các ý kiến ý kiến, kiến nghị của bà con dân bản, được chính quyền địa phương, các cơ quan, đơn vị, xã thị trấn nhận giúp đỡ đồng thuận; từ đó xây dựng kế hoạch chi tiết với mục tiêu đảm bảo kinh tế - xã hội  sau khi được hỗ trợ có  sự thay đổi, chuyển biến tích cực.

Với hình thức đó, đồng bào dân tộc Vân Kiều ở các bản thuộc 2 xã Trường Xuân và Trường Sơn xây dựng được khá nhiều mô hình “Dân vận khéo” xuất phát từ các sáng kiến của cộng đồng của người dân. Đó là các mô hình về chăn nuôi, trồng trọt; xây dựng các thiết chế văn hóa; công trình vệ sinh; nước sạch sinh hoạt cộng đồng vv…góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa đồng bào dân tộc Vân Kiều.

Ông Hồ Ba, Trưởng bản Hôi Rấy, xã miền núi Trường Sơn cho biết, bản Hôi Rấy nằm cách trung tâm UBND xã khoảng 10 km theo đường sông. Bản có 35 hộ đồng bào dân tộc Bru-Vân Kiều sinh sống với 138 nhân khẩu. Giao thông đi lại cách trở, đời sống của người dân gặp rất nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao. Sau khi khảo sát, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của bà con, tháng 7 năm 2023, Ủy ban MTTQVN huyện Quảng Ninh đã hỗ trợ thực hiện mô hình sinh kế chăn nuôi lợn bản địa cho 10 hộ gia đình tại bản. Mỗi hộ được hỗ trợ 3 con lợn giống, 75 kg bột thức ăn và một phần thuốc thú y; đồng thời trong quá trình thực hiện mô hình, các hộ hưởng lợi được tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật và được cán bộ chuyên môn trực tiếp hướng dẫn quy trình làm chuồng trại, kỹ thuật chăn nuôi lợn… Đến nay, sau hơn 1 năm, mô hình đã đưa lại hiệu quả kinh tế cho người dân, các hộ chăn nuôi đã xuất chuồng lứa lợn đầu tiên để trang trải cuộc sống, lo cho con cái ăn học, đồng thời tiếp tục mua con giống để tái đàn. Tiêu biểu như gia đình bà Hồ Thị Đụt, ông Hồ Bốn vv… Sau thành công của vụ nuôi đầu, bà con dân bản rất phấn khởi, không chỉ các hộ hưởng lợi mô hình tiếp tục phát triển tái đàn mà các hộ trong khác trong bản cũng đã làm theo, xây dựng chuồng trại để chăn nuôi lợn. Nói chung, nhận thức của bà con đã có sự thay đổi, đã chú trọng vào việc làm ăn, để chăm lo cuộc sống gia đình.

Bí thư Chi bộ, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng và Phát triển quỹ đất huyện Phùng Trung Kiên chia sẻ: “Nằm sát biên giới Việt-Lào, bản Dốc Mây, xã Trường Sơn có 26 hộ, với 110 nhân khẩu đều là người đồng bào dân tộc Bru-Vân kiều. Đời sống của bà con nơi đây còn gặp rất nhiều khó khăn, do cách xa trung tâm xã, đường sá đi lại khó khăn. Cùng với Huyện đoàn, đơn vị chúng tôi được phân công giúp đỡ bản. Sau khi trực nắm bắt, tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng của bà con dân bản là mong muống có công trình nước sạch và điện phục vụ sinh hoạt, chúng tôi đã quyết định hỗ trợ bản xây dựng công trình nước sạch. Quá trình thực hiện gặp rất nhiều khó khăn vì giao thông cách trở. Chúng tôi phải băng rừng lội suối, đưa vật liệu lên đầu nguồn nước để xây dựng đập chứa nước, kéo hệ thống đường ống dẫn nước từ khe về bản với chiều dài khoảng 2 km, lắp đặt hệ thống đường ống dẫn nước vào từng cụm dân cư, các tuyển đường ống nhánh vào hộ gia đình, xây dựng điểm lấy nước công cộng vv..., với tổng kinh phí 250 triệu đồng. Sau 3 ngày làm việc cật lực, công trình đã hoàn thành, đưa vào sử dụng đảm bảo 100% hộ dân bản Dốc Mây được sử dụng nước sạch trong sinh hoạt”.

Vận chuyển vật tư xây dựng công trình nước sạch bản Dốc Mây

Xã An Ninh hỗ trợ máy làm đất cho bản Cổ Tràng

Xã Lương Ninh bàn giao công trình thắp sáng đường quê cho bản Đá Chát

Xã Gia Ninh hỗ trợ cây, con giống cho bản Lâm Ninh (xã Trường Xuân)

Xã Vĩnh Ninh cho bà con dân bản Bến Đường (xã Trường Sơn)

Bà Hồ Thị Đụt, bản Hôi Rấy phát triển chăn nuôi lợn

Ng. Khang

Ông Hoàng Trọng Đức, Phó bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Trường Sơn chia sẻ “Có thể khẳng định rằng, việc triển khai thực hiện Kế hoạch số 72 của Huyện ủy Quảng Ninh đã thực sự đi vào cuộc sống và làm thay đổi cơ bản diện mạo các bản làng cũng như tư duy, nhận thức của đồng bào xã Trường Sơn. Cơ sở vật chất, thiết chế văn hóa, các công trình phúc lợi xã hội ở các bản được xây dựng, đời sống vật chất tinh thần của bà con ngày càng được nâng lên rõ rệt. Các xã, thị trấn, cơ quan đơn vị hỗ trợ giúp đỡ 15 bản của địa phương đều bám sát thực tế nhu cầu của người dân, hỗ trợ những gì họ cần và rất phù hợp với nhu cầu sản xuất, sinh hoạt nên đã đưa lại hiệu quả cao. Hơn nữa, qua việc giao lưu, tiếp xúc đã giúp đồng bào dân tộc thay đổi tư duy nhận thức trong sản xuất, gắn kết tình cảm miền xuôi với miền ngược, góp phần xây dựng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc”. 

Cùng với việc phối hợp với 2 xã Trường Sơn, Trường Xuân và Đồn biên phòng Làng Mô tổ chức tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho bà con dân bản, Đảng ủy các xã, thị trấn, cơ quan, đơn vị được phân công giúp đỡ các bản đã thông qua các đoàn thể trực thuộc của mình để vận động cán bộ, đảng viên, Nhân dân và huy động từ các doanh nghiệp đóng góp các nguồn lực thực hiện các mô hình "Dân vận khéo". Đến nay, sau gần 2 năm thực hiện, các cơ quan, đơn vị, xã, thị trấn đã huy động được gần 2,5 tỷ đồng và hàng trăm ngày công lao động để thực hiện các mô hình "Dân vận khéo" với nhiều công trình, phần việc có ý nghĩa tại 02 xã Trường Sơn và Trường Xuân. Đối với các công trình xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng nông thôn, tiêu biểu có mô hình hỗ trợ máy làm đất, hệ thống dẫn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt của các xã Hiền Ninh, An Ninh, thị trấn Quán Hàu, công trình thắp sáng đường quê của xã Lương Ninh...Các mô hình “Dân vận khéo” về hỗ trợ sinh kế cộng đồng điển hình như các xã Hàm Ninh, Gia Ninh, Hải Ninh, Võ Ninh, xã Vạn Ninh, Vĩnh Ninh, Hội Nông dân huyện, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài chính-Kế hoạch và LĐLĐ huyện hỗ trợ vật tư xây dựng chuồng trại và cung cấp cây, con giống phát triển chăn nuôi tại các bản bản Ploang, Nước Đắng, Zìn zìn, Thường Sơn (xã Trường Sơn), Lâm Ninh (xã Trường Xuân) vv…

Ngoài việc hỗ trợ thực hiện các mô hình sinh kế, sửa chữa, xây dựng các công trình phục vụ sản xuất, thiết chế văn hóa, sinh hoạt cộng đồng, các cơ quan, đơn vị, xã, thị trấn còn kêu gọi, vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ nguồn lực để hỗ trợ, trao tặng nhiều phần quà có giá trị cho đồng bào dân tộc Vân Kiều, xây dựng nhà tình nghĩa, nhà nghĩa tình đồng đội vv… 

Tuy nhiên, trong quá trình triển thực hiện còn một số tồn tại, hạn chế cần khắc phục như công tác tuyên truyền chưa thật sự thường xuyên và chưa sâu rộng nên việc huy động nguồn lực trong Nhân dân ở một số địa phương, đơn vị còn khó khăn; hơn nữa nhu cầu của bà rất nhiều nhưng nguồn lực còn hạn chế nên một số phần việc còn khó khăn trong thực hiện vv…

Từ những kết quả mạng lại, có thể khẳng định rằng, việc triển khai mô hình “Dân vận khéo” giúp đồng bào Vân Kiều 2 xã miền núi Trường Xuân, Trường Sơn theo Kế hoạch số 72 bước đầu đã mang hiệu quả tích cực, làm thay đổi diện mạo của các bản, làng, làm chuyển biến nhận thức của bà con về tập quán sản xuất, sinh hoạt góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, tạo sự gắn kết tình đồng bào miền xuôi và miền ngược.

Trong thời gian tới, huyện Quảng Ninh tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 72 của Ban Thường vụ Huyện ủy Quảng Ninh; đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, vận động; đẩy mạnh việc huy động nguồn lực; phối hợp, lồng ghép thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án về phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, triển khai các chương trình an sinh xã hội; linh hoạt trong triển khai các công trình, phần việc giúp đỡ, hỗ trợ, trong đó chú trọng phát triển các mô hình sinh kế giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc, bảo đảm quốc phòng-an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị thực sự vững mạnh.