Cũng như các địa phương khác, trước đây Hàm Ninh cũng từng DĐĐT, chia lại ruộng cho người nông dân nhưng qua sản xuất mới nhận ra cách DĐĐT đó có nhiều điểm chưa hợp lý, chưa tạo nhiều thuận lợi cho nông dân canh tác. Thực hiện Chỉ thị của Ban thường vụ Huyện ủy Quảng Ninh và Quyết định của UBND huyện về việc DĐĐT đất nông nghiệp, Đảng ủy xã Hàm Ninh chỉ đạo quyết liệt công tác DĐĐT. Ông Hà Xuân Tập- Chủ tịch UBND xã Hàm Ninh cho biết “UBND xã thành lập Ban chỉ đạo cấp xã và thành lập Tiểu ban  DĐĐT ở 5 thôn. Sau khi có Đề án của xã và Phương án DĐĐT của từng thôn, các thôn tiến hành họp Đảng bộ bộ phận, họp chi bộ, họp các tổ chức đoàn thể, họp dân tuyên truyền chủ trương của Đảng về lợi ích DĐĐT và Phương án DĐĐT của thôn. Do DĐĐT liên quan đến quyền lợi của người dân nên cán bộ phải hiểu ruộng, hiểu dân, không để người dân bị áp đặt, bị ép nhận ruộng. Lãnh đạo phải biết gắn quyền lợi của người nông dân với các quyết sách”.

Máy làm đất quy hoạch lại đồng ruộng

Điều tất nhiên là mới đầu có không ít hộ dân ở các thôn không đồng tình. Những người không đồng tình, thậm chí phản đối đều là những người, những hộ dân mấy lâu nay họ có ruộng tốt, ruộng gần, ruộng bên kênh mương thuận lợi cho sản xuất của họ. Nhờ công tác tuyên truyền, vận động tốt, nhờ công tác dân vận khéo léo nên dần dà người nông dân xã Hàm Ninh ai cũng hiểu ra được, đã nhận thức được: DĐĐT nhằm để khắc phục tình trạng manh mún đất canh tác, tạo ra những cánh đồng mẫu lớn để tạo điều kiện cho người nông dân sản xuất, canh tác và thuận lợi trong việc  đưa cơ giới vào sản xuất, cải tạo đồng ruộng theo quy hoạch nông thôn mới, phát triển theo hướng hàng hóa. Từ đó, người dân xã Hàm Ninh đồng thuận, hưởng ứng chủ trương DĐĐT. Phương án DĐĐT ở cả 5 thôn đều được đưa ra trong các cuộc họp để người dân bàn bạc, góp ý dân chủ đi đến thống nhất. Chủ trương người nông dân đóng góp tiền  thuê máy múc đất về làm giao thông nội đồng, đào mương máng tháo úng, quy hoạch lại đồng ruộng cũng được dân bàn bạc công khai, minh bạch mức đóng góp. Trước đây, giữa đồng ruộng Hàm Ninh xe công nông chạy, vận chuyển lúa cũng chỉ trên một vài trục đường chính, còn xe ô tô không thể chạy được; nhưng nay quy hoạch lại, đến khi hoàn chỉnh các tuyến giao thông nội đồng ở thôn nào cũng thuận tiện cho cơ giới. Thôn Trần Xá, làm mới và nâng cấp 47 tuyến đường nội đồng, dài gần 9.000m, tổng kinh phí 110 triệu đồng. Thôn Quyết Tiến, làm mới và nâng cấp 11 tuyến, dài 4.000m, kinh phí 140 triệu đồng. Thôn Trường Niên làm mới và nâng cấp 8 tuyến, dài 3.500m, kinh phí 80 triệu. Thôn Hàm Hòa làm mới 35 tuyến, nâng cấp 5 tuyến, dài gần 8.000m, kinh phí 140 triệu đồng. Các tuyến giao thông nội đồng ở các thôn đều có trục đường chính có mặt đường rộng 4m, các tuyến nhánh có mặt đường rộng 2m. Sau khi hoàn thành hệ thống giao thông, thủy lợi nội đồng, nhìn trên đồng ruộng các thôn của xã Hàm Ninh đều như ô bàn cờ, đường ngang lối dọc thật đẹp, các thửa ruộng đã được dồn, ghép, đủ rộng.

 Diện tích đất trồng lúa của xã Hàm Ninh là 372 ha, trước đây, bình quân mỗi hộ gieo cấy từ 4 đến 5 thửa ruộng, có hộ gieo cấy lên đến 11 thửa. Hiện nay, sau khi các thôn quy hoạch, tích tụ ruộng, số thửa của mỗi hộ ít hơn hẵn. Ban chỉ đạo  của xã chỉ đạo các thôn DĐĐT theo phương thức: hộ có từ 01 khẩu lên 03 khẩu, nhận 01 thửa ruộng; hộ có từ 4 khẩu trở lên, nhận 2 thửa ruộng; diện tích mỗi thửa tùy thuộc số khẩu trong hộ, thửa ruộng có diện tích nhỏ nhất là 01 sào, thửa có diện tích lớn nhất là 6 sào. Bà con nông dân các thôn đều thống nhất phương án bốc thăm tại giấy, ra thực địa ngoài đồng nhận ruộng theo thăm, hình thức cuốn chiếu theo lượt ruộng tốt, từ ruộng gần đến ruộng xa; lượt ruộng xấu từ ruộng xa đến ruộng gần. Ông Nguyễn Văn Doãn- Trưởng thôn Trường Niên cho biết “ Ở thôn Trường Niên, bà con nông dân còn thỏa thuận, ngoài việc bốc thăm từng hộ, nếu những hộ nào muốn liên kết với nhau thì cho ghép lại thành một thăm, nhận ruộng một vùng có các thửa liền kề để hỗ trợ nhau, giúp nhau trong sản xuất và dễ dàng tạo thành vùng chuyên canh, cánh đồng mẫu lớn”.

Sau những ngày bốc thăm, nhận ruộng, bà con nông dân xã Hàm Ninh ai cũng phấn khởi vác cuốc ra đồng xả bờ ruộng cũ, san lại mặt bằng thửa ruộng. Rải đều trên cả cánh đồng, ở đâu cũng có người làm, người đứng ngắm ruộng mới, nơi cụm lại vài ba người bàn tán, vui cười. Ông Nguyễn Mậu Thư- nông dân thôn Trần Xá chia sẻ “ Trước đây, có những thửa ruộng, muốn đưa nước vào quá khó, vì ruộng xa kênh mương, phải xin những người có ruộng liền kề nơi gần kênh mương hơn để trổ nước từ ruộng họ qua; nếu trổ không được phải lấy gàu tát nước, vất vả lắm. Nay quá hay, hệ thống mương máng vùng nào cũng có, thuận tiện lắm, thửa ruộng nào cũng có điều kiện đầu tư, chăm bón”. Ông Nguyễn Hữu Long(cũng ở Trần Xá) tiếp lời “ Họ cho trổ nước từ ruộng họ qua ruộng mình là những lúc họ chưa bón phân cho lúa, còn thời điểm họ mới bón phân cho lúa của họ thì thôi, có xin cũng bằng không. Bởi thế, nên đến vụ hè thu những thửa ruộng đó có muốn làm cũng chịu, đành bỏ hoang. Nay êm lắm rồi, dân không bỏ ruộng nửa. Hơn nữa, theo quy hoạch mới này, vùng ruộng cao người ta sẽ chuyên trồng dưa hấu. Dưa hấu Hàm Ninh khỏi phải bàn, năng suất, chất lượng lắm, dưa ngọt lịm, ai cũng ưa”.

Sau DĐĐT, máy cày cày ải chuẩn bị cho vụ đông xuân 2014- 2015

Từ cuối tháng 10, trên cánh đồng xã Hàm Ninh, những hộ nông dân “sửa sang” lại thửa ruộng mới của gia đình đã xong, họ thuê máy cày cùng sức trâu cày ải chuẩn bị cho vụ sản xuất đông xuân 2014- 2015.

Thái Toản