Theo Sách Ô Châu cận lục của Dương Văn An thì Lễ hội đua thuyền ở vùng đất Khang Lộc xưa, gồm Quảng Ninh và Lệ Thủy ngày này đã từng tồn tại trên 500 năm. Cùng với sự biến thiên của lịch sử, Lễ hội đua thuyền lúc thăng, lúc trầm, nhưng không hề mai một. Lễ hội đua thuyền với ước nguyện cầu cho mưa thuận gió hòa, sông rạch được khai thông, mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình yên. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống từ ngàn xưa của người dân vùng sông nước được duy trì và phát triển cho đến bây giờ.

Từ ngày tái lập 1/7/1990 đến nay, hàng năm huyện Quảng Ninh đều duy trì Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Nhật Lệ, tại bến phà Quán Hàu vào dịp 2/9; đây là một trong những lễ hội lớn nhất ở Quảng Ninh, góp phần bảo tồn giá trị, bản sắc văn hóa, thể thao truyền thống của huyện nhà. Trước đó, trên sông Kiến Giang, đoạn xã Duy Ninh, huyện Quảng Ninh tổ chức đua thuyền vòng bảng, phân hạng để chuẩn bị vào vòng chung kết hạng A và hạng B đối với thuyền đua nam. Năm 2016, cùng với sự tham gia của các thuyền đua nam, Lễ hội còn có thêm sự tham gia của các đội nữ. Chuẩn bị cho lễ hội năm nay, thời gian qua, cùng với việc huy động nguồn lực xã hội hóa, thuyền đua của các xã, thị trấn đã tổ chức hạ thủy, tập luyện phấn đấu đạt thành tích cao trong lễ hội.

Ông Lê Ngọc Huân, Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội cho biết “Nét mới trong lễ hội đua thuyền truyền thống năm 2023 ở huyện Quảng Ninh là cùng với việc mở rộng, nâng tầm quy mô phần hội gồm triển lãm thành tựu kinh tế, xã hội huyện sau 33 năm tái lập; chương trình nghệ thuật chào mừng lễ hội; tổ chức đua thuyền vòng bảng, phân hạng trên sông Kiến Giang, đoạn qua xã Duy Ninh và đua thuyền vòng chung kết trên sông Nhật Lệ; phần lễ được huyện Quảng Ninh chú trọng bằng chuỗi các hoạt động như rước nước thiêng từ Giếng Tiên trên đĩnh núi Thần Đinh, lễ dâng hương tại Đài tưởng niệm di tích bến phà Quán Hàu và tổ chức cầu siêu, thả đèn hoa đăng trên sông Nhật Lệ...với tâm niệm cầu cho quốc thái dân an, mùa màng tươi tốt”.

Lễ hội đua thuyền truyền thống trên sông Nhật Lệ năm 2023 sẽ được tổ chức vào sáng 1/9 nhân kịp kỷ niệm 78 năm Cách mạnh tháng Tám và Quốc khánh 2/9. Lễ hội sẽ được Đài PT-TH tỉnh Quảng Bình truyền hình trực tiếp trên sóng QBTV và hàng chục Đài Truyền hình trên toàn quốc tiếp sóng qua vệ tinh. Toàn huyện có 18 thuyền đua của 13 xã, thị trấn tham gia, trong đó có 12 thuyền đua nam và 6 thuyền đua nữ.

Để chuẩn bị cho lễ hội, ngay từ đầu tháng 8, các xã, thị trấn tham gia đua thuyền đã tổ chức lễ phát mộc, đóng mới, tu sửa lại thuyền đua và hạ thủy để tập luyện. Năm nay, huyện Quảng Ninh tiếp tục có chính sách hỗ trợ cho mỗi thuyền đua nam 40 triệu đồng và mỗi thuyền đua nữ 30 triệu đồng. Ngoài sự hỗ trợ của huyện và nguồn lực của các xã, thị trấn, các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và Nhân dân địa phương đều quyên góp hỗ trợ phong trào đua thuyền. Đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị cho lễ hội đã hoàn tất.

Quốc khánh 2/9 đang cận kề, cán bộ và Nhân dân Quảng Ninh náo nức chờ đón lễ hội đua thuyền trên sông Nhật Lệ, để được đắm mình vào không gian lễ hội truyền thống văn hóa đặc sắc vùng sông nước. Với tinh thần đoàn kết, quyết tâm cao và sự chuẩn bị chu đáo về mọi mặt, tin rằng Lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Quảng Ninh năm 2023 sẽ diễn ra thành công tốt đẹp và thực sự là ngày hội lớn của toàn dân.

Ng. Khang