Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, nước ta tuy giành đường độc lập nhưng lại đứng trước những thử thách nặng nề. Thực dân Pháp và các thế lực thù địch tiến hành các hoạt động thâm độc, xảo quyệt, âm mưu cước nước ta một lần nữa. Để giữ vững nền độc lập tự do cho dân tộc, ngày 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến và được Nhân dân trong cả nước đồng sức, đồng lòng tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ và dành thắng lợi vẻ vang, buộc thực dân Pháp phải ký Hiện định Gơnever, rút quần về nước. Sau đó Mỹ nhảy vào miền Nam dựng nên chính quyền tay sai bù nhìn. Cách mạng nước ta chuyển sang một giai đoạn mới: Miền Bắc tiến hành hàn gắn vết thương chiến tranh, cải tạo và phát triển kinh tế-xã hội; miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước.

Trong điều kiện đất nước bị chia cắt, Quảng Bình-Vĩnh Linh trở thành nơi tuyên đầu của miền Bắc XHCN, hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam. Để động viên Nhân dân Quảng Bình-Vĩnh Linh vượt qua khó khăn, hàn gắn vết thương chiến tranh, xứng đáng là “tiền đồn” của miền Bắc XHCN, với tình cảm sâu nặng của mình , ngày 16/6/1957, Bác Hồ đã vào thăm Quảng Bình. Bác dành thời gian quý báu gặp mặt cán bộ cốt cán tại Hội trường Tỉnh ủy; nói chuyện với ba vạn đồng bào, cán bộ, chiến sỹ lực lượng vũ trang Quảng Bình và Đoàn Dân chính Đảng Đặc khu Vĩnh Linh tại sân vận động Đồng Hới; đi thăm cán bộ, chiến sỹ Sư đoàn 325 đóng quân tại Hải Thành, Đồng Hới...

Dẫu thời gian Bác vào thăm chưa nhiều, chưa thỏa hết mong mỏi, khát vọng được gặp Bác của quân và dân Quảng Bình, những với khoảnh khắc lịch sử ấy, Người đã để lại cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân Quảng Bình những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng với tấm long yêu thương vô bờ bến. Hơn 6 thập kỷ qua, cùng với thời gian, hình ảnh thân thương, tình cảm sâu sắc cùng những lời căn dặn ân cần của Người mãi khắc ghi trong trái tim, khối óc quân và dân Quảng Bình.

Xây dựng Tượng đài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Nhân dân Quảng Bình” là ước nguyện thiêng liêng của cấp ủy, chính quyền, cán bộ, đảng viên, chiến sỹ lực lượng vũ trang và Nhân dân Quảng Bình nhằm ghi dấu sự kiện lịch sử trọng đại-Ngày Bác Hồ về thăm Quảng Bình (16/6/1957). Do đó, việc xây dựng Tượng đài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Nhân dân Quảng Bình” không chỉ giáo dục truyền thống yêu nước, tinh thần cách mạng cho các thế hệ; thể hiện tình cảm sâu nặng, lòng thành kính, sự biết ơn sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân và lực lượng vũ trang Nhân dân Quảng Bình đối với Bác Hồ mà còn góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng xã hội của một đô thị theo hướng văn minh, hiện đại, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc trong xu thế hội nhập, phát triển.

 Tượng đài “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Nhân dân Quảng Bình” được đặt tại Quảng trường trung tâm thành phố Đồng Hới, quay về hướng Đông, phía trước là đường diễu hành, sân Quảng trường lát đá và thảm cỏ; phía sau là đồi cảnh quan trong cây xanh, tham cỏ và đường đi dạo. Tượng đài gồm 7 nhân vật được làm từ chất liệu hợp kim đồng, tượng Bác Hồ cao 5,4 mét, các nhân vật còn lại cao từ 3,2 mét đến 5,31 mét, gồm nhân vật thiếu nhi đại diện cho thế hệ trẻ; nhân vật nữ đại diện cho nông nghiệp; nhân vật (công nhân) đại diện cho công nhân, trí thức; nhân vật nữ dân tộc Bru-Vân Kiều đại diện cho đồng bào dân tộc thiểu số Quảng Bình. Toàn bộ nhóm đối tượng được đặt trên bệ tượng bằng đá cao 3 mét.

Tượng Bác thể hiện được thần thái và thời điểm lịch sử Bác Hồ về thăm Quảng Bình năm 1957, gặp mặt và nói chuyện thân ái với đồng bào, cán bộ, chiến sỹ Quảng bình. Nhóm nhân vật đại diện các tầng lớp Nhân dân tỉnh Quảng Bình được thể hiện tập trung hướng nhìn về Bác Hồ với tấm lòng thành kính. 

Sau lưng cụm tượng là biểu trưng cánh buồm, với ý nghĩa thể hiện Quảng Bình đang căng buồm vượt sóng ra khơi, vươn ra biển lớn, thi đua học tập và làm theo lời Bác dạy. Cánh buồm làm bằng chất liệu đá xanh cao 20 mét, lõi kết cấu bê tông cốt thép. Hai bên Tượng đài là 2 mảng phù điêu; bề mặt phù điêu, đế và bệ phù điêu được ốp bằng đá xanh ghép khối, bên trong là hệ khung bê tông cốt thép.

Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh với Nhân dân Quảng Bình thể hiện tấm lòng biết ơn sâu nặng của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Quảng Bình đối với tình cảm lớn lao mà Bác Hồ đã dành cho Quảng Bình. Công trình mang ý nghĩa chính trị, văn hóa, xã hội to lớn, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, tinh thần đoàn kết dân tộc, truyền thống yêu nước của các thế hệ hôm nay và mai sau. Công trình còn là địa chỉ đỏ về du lịch cho du khách tham quan trong và ngoài nước đến chiêm ngưỡng, tưởng nhớ Bác Hồ kính yêu của chúng ta.

Ngọc Khang

Đài TT-TH Quảng Ninh